218 lines
8.7 KiB
TeX
218 lines
8.7 KiB
TeX
\chapter{Fibonacci数列}
|
||
\section{Fibonacci问题}
|
||
Fibonacci是递推关系的一个典型问题,这个数列本身也有很多的应用。
|
||
\subsection{问题的提出}
|
||
假定初生的一对雌雄兔子,从出生的第2个月之后每个月都可以生出另外一对雌雄兔。如果第1个月只有一对初生的雌雄兔子,问$n$个月之后共有多少对兔子?
|
||
|
||
\subsection{求递推关系}
|
||
设满$n$个月时兔子的对数为$F_n$,那么第$n-1$个月留下的兔子数目为$F_{n-1}$对;第$n-2$个月的所有兔子到了第$n$个月都有了繁殖能力,因此当月新生兔子数目为$F_{n-2}$对。因此,我们可以对Fibonacci数列有如下定义:
|
||
\begin{definition}
|
||
定义Fibonacci数列$\{F_n\}$满足:
|
||
\[F_n = F_{n-1} + F_{n-2}\eqco F_1 = F_2 = 1 \eqper\]
|
||
\end{definition}
|
||
于是我们可以定义$F_0 = 0$。
|
||
|
||
\subsection{Fibonacci数列相关恒等式}
|
||
\begin{proposition}
|
||
设$\{F_n\}$为Fibonacci数列,那么:
|
||
\begin{enumerate}
|
||
\item $F_1 + F_2 + \cdots + F_n = F_{n+2} -1$;
|
||
\item $F_1 + F_3 + \cdots + F_{2n-1} = F_{2n}$;
|
||
\item $F_0 - F_1 + F_2 - F_3 + \cdots - F_{2n-1} + F_{2n} = F_{2n-1} - 1$;
|
||
\item $F_1^2 + F_2^2 + \cdots + F_n^2 = F_n F_{n+1}$;
|
||
\item $F_{n-1}F_{n+1} - F_n^2 = (-1)^n$;
|
||
\item $F_n^2 + F_{n-1}^2 = F_{2n-1}$;
|
||
\item $F_{n+1}F_n + F_nF_{n-1} = F_{2n}$。
|
||
\end{enumerate}
|
||
\end{proposition}
|
||
|
||
下面依次证明这些性质。
|
||
|
||
\begin{enumerate}
|
||
\item 对等式$F_1 + F_2 + \cdots + F_n = F_{n+2} -1$:
|
||
\begin{proof}
|
||
\begin{equation*}
|
||
\begin{aligned}
|
||
F_n & = F_{n+2} - F_{n+1}\\
|
||
F_{n-1} & = F_{n+1} - F_n\\
|
||
&\cdots\\
|
||
F_1 & = F_3 - F_2
|
||
\end{aligned}
|
||
\end{equation*}
|
||
累加所有的式子,得到
|
||
\[F_1 + F_2 + \cdots + F_n = F_{n+2} - F_2 = F_{n+2} -1 \eqper\qedhere\]
|
||
\end{proof}
|
||
\item 对等式$F_1 + F_3 + \cdots + F_{2n-1} = F_{2n}$:
|
||
\begin{proof}
|
||
\begin{equation*}
|
||
\begin{aligned}
|
||
F_{2n-1} & = F_{2n} - F_{2n-2}\\
|
||
F_{2n-3} & = F_{2n-2} - F_{2n-4}\\
|
||
& \cdots \\
|
||
F_1 & = F_2 - F_0
|
||
\end{aligned}
|
||
\end{equation*}
|
||
累加所有的式子,得到
|
||
\[F_1 + F_3 + \cdots + F_{2n-1} = F_{2n} - F_0 = F_{2n} \eqper\qedhere\]
|
||
\end{proof}
|
||
\item 对等式$F_0 - F_1 + F_2 - F_3 + \cdots - F_{2n-1} + F_{2n} = F_{2n-1} - 1$:
|
||
\begin{proof}
|
||
将式子1减去式子2的两倍即可得证。
|
||
\end{proof}
|
||
\item 对等式$F_1^2 + F_2^2 + \cdots + F_n^2 = F_n F_{n+1}$:
|
||
\begin{proof}
|
||
\begin{equation*}
|
||
\begin{aligned}
|
||
F_n^2 & = F_n(F_{n+1} - F_{n-1}) = F_nF_{n+1} - F_nF_{n-1}\\
|
||
F_{n-1}^2 & = F_{n-1}F_n - F_{n-1}F_{n-2}\\
|
||
& \cdots \\
|
||
F_1^2 & = F_1F_2 - F_1F_0
|
||
\end{aligned}
|
||
\end{equation*}
|
||
累加即可得证。
|
||
\end{proof}
|
||
\item 对等式$F_{n-1}F_{n+1} - F_n^2 = (-1)^n$:
|
||
\begin{proof}
|
||
使用数学归纳法:
|
||
\begin{enumerate}[label=(\arabic{*})]
|
||
\item 当$n = 1$时,等式成立。
|
||
\item 设当$n = k-1$时,等式成立。那么当$n = k$时,有
|
||
\begin{equation*}
|
||
\begin{aligned}
|
||
F_{k-1}F_{k+1} - F_k^2 & = F_{k-1}(F_{k-1} + F_k) - F_k^2\\
|
||
& = F_{k-1}^2 + F_{k-1}F_k - F_k^2\\
|
||
& = F_{k-1}^2 + F_k(F_{k-1} - F_k)\\
|
||
& = F_{k-1}^2 - F_k F_{k-2}\\
|
||
& = -(F_k F_{k-1} - F_{k-1}^2)\\
|
||
& = (-1)\times (-1)^{k-1}\\
|
||
& = (-1)^k
|
||
\end{aligned}
|
||
\end{equation*}
|
||
即等式对$n=k$也成立。
|
||
\end{enumerate}
|
||
综上,等式对所有的$n \in \mathbb{N}^\ast$成立。
|
||
\end{proof}
|
||
\item 对等式\[F_n^2 + F_{n-1}^2 = F_{2n-1} \tag{$\ast$} \label{fibonacci property 6}\]和\[F_{n+1}F_n + F_nF_{n-1} = F_{2n}\tag{$\ast\ast$} \label{fibonacci property 7}\]
|
||
\begin{proof}
|
||
使用数学归纳法:
|
||
\begin{enumerate}[label=(\arabic{*})]
|
||
\item 当$n=1$时,等式成立。
|
||
\item 设当$n = k-1$时,等式成立。那么当$n = k$时,有
|
||
\begin{equation*}
|
||
\begin{aligned}
|
||
F_k^2 + F_{k-1}^2 & = (F_{k-1} + F_{k-2})^2 + F_{k-1}^2\\
|
||
& = F_{k-1}^2 + F_{k-2}^2 + 2F_{k-1}F_{k-2} + F_{k-1}^2\\
|
||
& = F_{2k-3} + F_{k-1}(F_{k-2} + F_{k-1}) + F_{k-1}F_{k-2}\\
|
||
& = F_{2k-3} + F_kF_{k-1} + F_{k-1}F_{k-2}\\
|
||
& = F_{2k-3} + F_{2k-2}\\
|
||
& = F_{2k-1}
|
||
\end{aligned}
|
||
\end{equation*}
|
||
注意在这个推导过程中我们利用了\eqref{fibonacci property 6}式和\eqref{fibonacci property 7}式在$n=k-1$时成立的条件。
|
||
\begin{equation*}
|
||
\begin{aligned}
|
||
F_{k+1}F_k + F_kF_{k-1} & = (F_k + F_{k-1})F_k + (F_{k-1} + F_{k-2})F_{k-1}\\
|
||
& = F_k^2 + F_{k-1}^2 + F_kF_{k-1} + F_{k-1}F_{k-2}\\
|
||
& = F_{2k-1} + F_{2k-1}\\
|
||
& = F_{2k}
|
||
\end{aligned}
|
||
\end{equation*}
|
||
注意在这个推导中我们用到了\eqref{fibonacci property 6}式在$n = k$时和\eqref{fibonacci property 7}在$n = k-1$时成立的条件。
|
||
因此,通过这样先证\eqref{fibonacci property 6}、再证\eqref{fibonacci property 7},我们可以同时证明两个等式对任意$n \in \mathbb{N}^\ast$都成立。
|
||
\end{enumerate}
|
||
综上,式子成立。
|
||
\end{proof}
|
||
\end{enumerate}
|
||
|
||
\section{广义Fibonacci数列}
|
||
\begin{definition}
|
||
定义广义Fibonacci数列$\{E_n\}$满足:
|
||
\[E_0 = A, E_1 = B, E_{n+1} = E_n + E_{n-1}\]
|
||
\end{definition}
|
||
写出$\{E_n\}$的前几项,有
|
||
\begin{equation*}
|
||
\begin{aligned}
|
||
E_2 & = A + B\\
|
||
E_3 & = A + 2B\\
|
||
E_3 & = 2A + 3B\\
|
||
E_4 & = 3A + 5B\\
|
||
E_5 & = 5A + 8B\\
|
||
E_6 & = 8A + 13B\\
|
||
& \cdots \\
|
||
E_n & = F_{n-1}A + F_nB
|
||
\end{aligned}
|
||
\end{equation*}
|
||
|
||
\begin{proposition}
|
||
若令$A = F_a\eqco B = F_{a+1}$,那么有
|
||
\[F_{a+b+1} = E_{b+1} = F_{b}A + F_{b+1}B = F_{a+1}F_{b+1} + F_{a}F_{b}\eqper\]
|
||
\end{proposition}
|
||
|
||
\begin{corollary}
|
||
由上式可得
|
||
\begin{itemize}
|
||
\item $F_n^2 + F_{n-1}^2 = F_{2n-1}$;
|
||
\item $F_{n+1}F_n + F_nF_{n-1} = F_{2n}$。
|
||
\end{itemize}
|
||
\end{corollary}
|
||
|
||
\section{Fibonnacci数列的通项公式}
|
||
\begin{theorem}
|
||
Fibonacci数列的通项公式为
|
||
\[
|
||
F_n = \frac{1}{\sqrt{5}}\left(\left(\frac{1 + \sqrt{5}}{2}\right)^n - \left(\frac{1 - \sqrt{5}}{2}\right)^n\right) \eqper
|
||
\]
|
||
\end{theorem}
|
||
|
||
\begin{proof}
|
||
将$\dfrac{F_{n+1}}{F_n}$进行数值试验,发现其稳定在1.618附近,猜测应为$\dfrac{\sqrt{5} + 1}{2}$。
|
||
|
||
设$G_n = cq^n$满足$G_{n+1} = G_n + G_{n+1}$。那么
|
||
\begin{equation*}
|
||
\begin{aligned}
|
||
cq^{n+1} & = cq^n + cq^{n-1}\\
|
||
q^2 & = q + 1
|
||
\end{aligned}
|
||
\end{equation*}
|
||
可以得到
|
||
\begin{equation*}
|
||
\left\{
|
||
\begin{aligned}
|
||
& q_1 = \dfrac{1 + \sqrt{5}}{2}\\
|
||
& q_2 = \dfrac{1 - \sqrt{5}}{2}
|
||
\end{aligned}
|
||
\right.
|
||
\end{equation*}
|
||
猜测$q_2$是造成$\dfrac{F_{n+1}}{F_n}$在$\dfrac{\sqrt{5} + 1}{2}$附近波动的原因。因此我们猜测
|
||
\[F_n = Aq_1^n + Bq_2^n \eqper\]
|
||
由
|
||
\begin{equation*}
|
||
\left\{
|
||
\begin{aligned}
|
||
& F_0 = A + B = 0\\
|
||
& F_1 = Aq_1 + Bq_2 = 1
|
||
\end{aligned}
|
||
\right.
|
||
\end{equation*}
|
||
可以得到
|
||
\begin{equation*}
|
||
\left\{
|
||
\begin{aligned}
|
||
& A = \frac{1}{\sqrt{5}}\\
|
||
& B = -\frac{1}{\sqrt{5}}
|
||
\end{aligned}
|
||
\right.
|
||
\end{equation*}
|
||
于是有
|
||
\[F_n = \frac{1}{\sqrt{5}}\left(\left(\frac{1 + \sqrt{5}}{2}\right)^n - \left(\frac{1 - \sqrt{5}}{2}\right)^n\right) \eqper \qedhere\]
|
||
\end{proof}
|
||
|
||
\section{Fibonacci数列的性质}
|
||
\begin{enumerate}
|
||
\item Fibonacci数列可以作为表示任意正整数$N$的``基'':
|
||
\[N = \sum_{i=2}^n a_iF_i \eqco\]
|
||
其中$a_i = 0, 1$,且$a_ia_{i+1} = 0$(即连续两项至少有一个为零)。例如:
|
||
\[11 = F_6 + F_4 = 8 + 3 \eqper\]
|
||
这种用Fibonacci的表示可以写成一个五位数:10100。
|
||
\item 有所谓的Fibonacci方形,即边长为$F_n$的正方形,可以由$F_i \times F_{i+1}, i = 1, 2, \cdots, n-1$的矩形拼接而成。
|
||
\end{enumerate} |