diff --git a/11函数列与函数项级数.tex b/11函数列与函数项级数.tex index a564fb2..5544845 100644 --- a/11函数列与函数项级数.tex +++ b/11函数列与函数项级数.tex @@ -165,7 +165,7 @@ 只需证1。一致$\dsum_{n = 0}^\infty a_n (x_1 - x_0)^n$收敛,不妨令$x_1 \neq x_0$。取$\abs{x - x_0} < \abs{x_1 - x_0}$,考察 \[\abs{a_n(x - x_0)^n} = \abs{a_n (x_1 - x_0)^n \frac{(x - x_0)^n}{(x_1 - x_0)^n}} \leq \abs{a_n (x_1 - x_0)^n} \cdot \abs{\frac{x - x_0}{x_1 - x_0}}^n\] 收敛级数的通项趋于零,因此存在$M > 0$,使得对任意的$n$,有$\abs{a_n (x_1 - x_0)^n} \leq M$。那么 - \[\abs{a_n (x - x_0)^n} \leq Mh^n, \quad h = \abs{\frac{x - x_0}{x_1 - x_0}} < 1\] + \[\abs{a_n (x - x_0)^n} \leq Mh^n, h = \abs{\frac{x - x_0}{x_1 - x_0}} < 1\] 应用比较判别法可得$\dsum_{n = 1}^\infty a_n(x - x_0)^n$绝对收敛。 \end{proof} @@ -231,4 +231,79 @@ \begin{proposition} 给定幂级数$\dsum_{n = 0}^\infty a_n (x - x_0)^n$,设其收敛半径为$R > 0$,则在$\abs{x - x_0} < R$内,其和函数有任意阶导数且,各项逐项求导后$\dsum_{n = 0}^\infty na_n (x - x_0)^{n - 1}$与逐项积分后$\dsum_{n = 0}^\infty \dfrac{a_n}{n + 1} (x - x_0)^{n + 1}$的级数的收敛半径不变。 -\end{proposition} \ No newline at end of file +\end{proposition} + +\section{函数的幂级数展开} +问题:给定某个区间上的函数$f:(x_0 - R, x_0 + R) \to \realnum$,它是否可以表示为幂级数 +\[f(x) = \sum_{n = 0}^\infty a_n (x - x_0)^n, \abs{x - x_0} < R\text{?}\] + +我们可以很容易地得到两个上式成立的必要条件。首先,由幂级数无穷阶可导的性质,可以得到 +\[f \in C^\infty (x_0 - R, x_0 + R)\] +其次,在求$m$阶导后令$x = x_0$,我们有 +\[a_m = \frac{f^{(m)}(x_0)}{m!}, m = 1, 2, \dots\] + +\begin{definition}[Taylor级数与Maclaurin级数] + 设函数$f(x)$在$x = x_0$点有任意阶导数,记 + \[f(x) \sim \sum_{n = 0}^\infty \frac{f^{(n)}(x_0)}{n!}(x - x_0)^n\] + 称为$f(x)$在$x = x_0$点的Taylor级数。 + + 特别当$x_0 = 0$时,级数 + \[\sum_{n = 0}^\infty \frac{f^{(n)}(0)}{n!} x^n\] + 也称为$f$的Maclaurin级数。 +\end{definition} + +现在的问题变成了,对于能写出对应Taylor级数的函数,它的Taylor级数是否收敛到函数本身? + +\begin{theorem} + 设$f \in C^\infty (x_0 - R, x_0 + R)$,且存在$M > 0$使得对任意的$\abs{x - x_0} < R$,都有在$n$充分大时$\abs{f^{(n)}(x)} \leq M$,那么$f$能在$(x_0 - R, x_0 + R)$中展开为Taylor级数。 +\end{theorem} + +\begin{proof} + 回忆函数的Taylor多项式展开,若$f \in C^\infty (x_0 - R, x_0 + R)$,那么对任意的$N = 1, 2, \dots$,有 + \[f(x) = \sum_{n = 0}^N \frac{f^{(n)}(x_0)}{n!} (x - x_0)^n + R_N(x)\] + + 因此只需证明在定理条件下有 + \[\tolim{n}{\infty} R_n(x) = 0, x \in (x_0 - R, x_0 + R)\] + 利用Lagrange余项可得 + \begin{align*} + \abs{R_n(x)} & = \abs{\frac{f^{(n + 1)}(\xi)}{(n + 1)!} (x - x_0)^{n - 1}}\\ + & \leq M \frac{\abs{x - x_0}^{n + 1}}{(n + 1)!} \leq M \frac{R^{n + 1}}{(n + 1)!} \to 0 \eqper \qedhere + \end{align*} +\end{proof} + +\begin{example} + 基本初等函数的Maclaurin展开。 + \begin{enumerate} + \item $e^x = \dsum_{n = 0}^\infty \frac{x^n}{n!} = 1 + \frac{x}{1!} + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \dots, \abs{x} < +\infty$。 + \item $\sin x = \dsum_{k = 0}^\infty \frac{(-1)^k}{(2k + 1)!}x^{2k + 1} = x - \frac{x^3}{3!} + \frac{x^5}{5!} - \frac{x^7}{7!} + \dots, \abs{x} < +\infty$。 + \item $\cos x = \dsum_{k = 0}^\infty \frac{(-1)^k}{(2k)!}x^{2k} = 1 - \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} - \frac{x^6}{6!} + \dots, \abs{x} < +\infty$。 + \item \begin{align*} + (1 + x)^a & = 1 + \dsum_{n = 1}^\infty \frac{a(a - 1) \dots (a - n + 1)}{n!} x^n\\ + & = 1 + \frac{ax}{1!} + \frac{a(a - 1)x^2}{2!} + \frac{a(a - 1)(a - 2)x^3}{3!} + \dots, \abs{x} < 1 \eqper + \end{align*} + \item 已知$(1 + t)^{-1} = \dsum_{n = 0}^\infty (-1)^n t^n = 1 - t + t^2 - t^3 + t^4 - \dots, \abs{t} < 1$。逐项积分(从0到$x$),得到 + \[\ln (1 + x) \sum_{n = 0}^\infty \frac{(-1)^n}{n + 1} x^{n + 1} = x - \frac{x^2}{2} + \frac{x^3}{3} - \frac{x^4}{4} + \dots, \abs{x} < 1 \eqper\] + \end{enumerate} +\end{example} + +现在考虑另一个问题:如果我们仅知函数$f(x)$在$x = x_0$点有任意阶导数,那么 +\begin{enumerate} + \item 其Taylor级数$\dsum_{n = 0}^\infty \frac{f^{(n)}(x_0)}{n!} (x - x_0)^n$的收敛域如何? + \item 在收敛域内是否有$f(x) = \dsum_{n = 0}^\infty \frac{f^{(n)}(x_0)}{n!} (x - x_0)^n$? +\end{enumerate} + +\begin{example} + 求$S(x) = \dsum_{n = 1}^\infty \dfrac{(-1)^{n + 1}}{n (2n - 1)} x^{2n}$的收敛域与和函数。 +\end{example} + +\begin{proof}[解] + $\rho = 1$,收敛域为$[-1, 1]$。 + \begin{align*} + \deriv{S}(x) & = 2 \sum_{n = 1}^\infty \frac{(-1)^{n + 1}}{2n - 1} x^{2n - 1}, x \in (-1, 1)\\ + S^{\prime \prime}(x) & = 2 \sum_{n = 1}^\infty (-1)^{n + 1} x^{2n - 2} = 2 \sum_{n = 1}^\infty (-x^2)^{n - 1}\\ + & = \frac{2}{1 + x^2}, \forall x \in (-1, 1)\\ + \deriv{S}(0) & = S(0) = 0\\ + \deriv{S}(x) & = 2\arctan x\\ + S(x) & = 2x \arctan x - \ln (1 + x^2), x \in [-1, 1]\eqper \qedhere + \end{align*} +\end{proof} \ No newline at end of file diff --git a/12Fourier分析.tex b/12Fourier分析.tex new file mode 100644 index 0000000..7802a2b --- /dev/null +++ b/12Fourier分析.tex @@ -0,0 +1,130 @@ +\chapter{Fourier分析} +\section{周期函数的三角级数展开} +问题:给定$2\pi$周期函数$f(x)$,是否可分解为下列三角函数的和: +\[f(x) = \sum_{n = 0}^\infty (a_n \cos nx + b_n \sin nx)\] + +\begin{definition} + 对定义在$[a,b]$上的函数列$\varphi_1(x), \varphi_2(x), \dots, \varphi_n(x)$,若对$n \neq m$,有 + \[\int_a^b \varphi_n(x) \varphi_m(x) \dif x = 0\] + 则称$\varphi_n(x), \varphi_m(x)$正交。 +\end{definition} + +我们可以据此找到几个三角函数系: +\begin{enumerate} + \item $T = 2\pi$:$1, \cos x, \sin x, \cos 2x, \sin 2x, \dots, \cos nx, \sin nx, \dots$; + \item $T = 2l$:$1, \cos \dfrac{\pi x}{l}, \sin \dfrac{\pi x}{l}, \dots, \cos \dfrac{n\pi x}{l}, \sin \dfrac{n \pi x}{l}, \dots$。 +\end{enumerate} + +这两个函数系中的函数两两正交: +\begin{align*} + \int_{-\pi}^\pi \cos nx \cos mx \dif x & = \frac{1}{2} \int_{-\pi}^\pi [\cos (n + m)x + \cos (n - m)x] \dif x = 0 (n \neq m)\\ + \int_{-\pi}^\pi \sin nx \sin mx \dif x & = \frac{1}{2} \int_{-\pi}^\pi [\cos (n - m)x - \cos (n + m)x] \dif x = 0 (n \neq m)\\ + \int_{-\pi}^\pi \cos nx \sin mx \dif x & = \frac{1}{2} \int_{-\pi}^\pi [\sin (n + m)x - \sin (n - m)x] \dif x = 0 +\end{align*} + +现在,有了三角函数系的概念,我们就可以尝试计算对应的展开式的系数了。 + +假设三角级数在$[-\pi, \pi]$上一致收敛于可积函数 +\[f(x) = \sum_{n = 0}^\infty (a_n \cos nx + b_n \sin nx)\] + +两端同乘$\cos mx$之后积分,此时右侧根据一致收敛性质可以逐项积分: + +\begin{align*} + \int_{-\pi}^\pi f(x) \cos mx \dif x & = \int_{-\pi}^\pi \sum_{n = 0}^\infty (a_n \cos nx + b_n \sin nx) \cos mx \dif x\\ + & = \sum_{n = 0}^\infty \left[a_n \int_{-\pi}^\pi \cos nx \cos mx \dif x + b_n \int_{-\pi}^\pi \sin nx \cos mx \dif x\right]\\ + & = a_m \int_{-\pi}^\pi \cos^2 mx \dif x = + \begin{cases} + 2\pi a_0, m = 0\\ + \pi a_m, m = 1, 2, \dots + \end{cases} +\end{align*} + +两端再同乘$\sin mx$之后积分,此时右侧依然可以逐项积分: + +\begin{align*} + \int_{-\pi}^\pi f(x) \sin mx \dif x & = \int_{-\pi}^\pi \sum_{n = 0}^\infty (a_n \cos nx + b_n \sin nx) \sin mx \dif x\\ + & = \sum_{n = 0}^\infty \left[a_n \int_{-\pi}^\pi \cos nx \sin mx \dif x + b_n \int_{-\pi}^\pi \sin nx \sin mx \dif x\right]\\ + & = b_m \int_{-\pi}^\pi \sin^2 mx \dif x\\ + & = \pi b_m, m = 1, 2, \dots +\end{align*} + +综上我们得到 +\begin{align*} + a_0 & = \frac{1}{2\pi} \int_{-\pi}^\pi f(x) \dif x\\ + a_m & = \frac{1}{\pi} \int_{-\pi}^\pi f(x) \cos mx \dif x\\ + b_m & = \frac{1}{\pi} \int_{-\pi}^\pi f(x) \sin mx \dif x, m = 1, 2, \dots +\end{align*} + +\begin{definition}[Fourier级数] + 设$f(x)$是以$2\pi$为周期的函数,$f \in R[-\pi, \pi]$或奇异积分绝对收敛。那么可以写出 + \[f(x) \sim \frac{a_0}{2} + \sum_{n = 1}^\infty (a_n \cos nx + b_n \sin nx)\] + 上式右端称为$f(x)$的Fourier级数展开式,其中 + \begin{align*} + a_n & = \frac{1}{\pi} \int_{-\pi}^\pi f(x) \cos nx \dif x, n = 0, 1, 2, \dots\\ + b_n & = \frac{1}{\pi} \int_{-\pi}^\pi f(x) \sin nx \dif x, n = 1, 2, \dots + \end{align*} + 称为$f(x)$的Fourier展开系数。 +\end{definition} + +\section{Fourier级数收敛定理} +\begin{theorem}[Fourier级数收敛定理] + 设$f(x)$是以$2\pi$为周期的函数,且满足下面的条件: + \begin{enumerate} + \item 在$[-\pi, \pi]$上分段单调,或者 + \item 在$[-\pi, \pi]$上分段可微, + \end{enumerate} + 则其Fourier级数展开式处处收敛于 + \[S(x) = \frac{1}{2}[f(x + 0) + f(x - 0)]\] + 其中 + \[f(x + 0) = \tolim{t}{x^+} f(t), f(x - 0) = \tolim{t}{x^-} f(t)\] + 即Fourier级数收敛域函数左右极限的平均值。 +\end{theorem} + +\begin{corollary} + 设$f(x)$满足收敛定理的条件,且 + \[f(x) \sim \frac{a_0}{2} + \sum_{n = 1}^\infty (a_n \cos nx + b_n \sin nx)\] + 则在函数$f$的连续点$x$, + \[\frac{a_0}{2} + \sum_{n = 1}^\infty (a_n \cos nx + b_n \sin nx) = f(x) \eqper\] +\end{corollary} + +\section{一般函数的Fourier级数展开} +\subsection{对一般周期函数的Fourier级数展开} +对于一般的以$2l$为周期的函数$f(x)$,利用自变量伸缩,令$\varphi(t) = f\left(\dfrac{lt}{\pi}\right)$化为$2\pi$周期的函数展开 +\[\varphi(t) \sim \frac{a_0}{2} + \sum_{n = 1}^\infty (a_n \cos nt + b_n \sin nt)\] +注意$t = \dfrac{\pi x}{l}$,由此得到需要的Fourier级数展开 +\[f(x) \sim \frac{a_0}{2} + \sum_{n = 1}^\infty \left(a_n \cos \frac{n\pi x}{l} + b_n \sin \frac{n \pi x}{l}\right)\eqper\] + +总结起来,有:设$f(x)$是以$2l$为周期的函数,$f \in R[-l, l]$或奇异积分绝对收敛。那么可写 +\[f(x) \sim \frac{a_0}{2} + \sum_{n = 1}^\infty \left(a_n \cos \frac{n \pi x}{l} + b_n \sin \frac{n \pi x}{l}\right)\] +右端称为$f(x)$的Fourier级数展开式,其中展开系数 +\begin{align*} + a_n & = \frac{1}{l} \int_{-l}^l f(x) \cos \frac{n\pi x}{l} \dif x, n = 0, 1, 2, \dots\\ + b_n & = \frac{1}{l} \int_{-l}^l f(x) \sin \frac{n \pi x}{l} \dif x, n = 1, 2, \dots \eqper +\end{align*} + +\subsection{对定义在有限区间上的函数的Fourier级数展开} +对于一般的$f: [a, b] \to \realnum$,满足$f \in R[a,b]$或奇异积分绝对收敛,那么可以将函数延拓为周期函数,再做Fourier展开: +\begin{enumerate}[label={(\arabic{*})}] + \item 记$l = \dfrac{b - a}{2}$,将$f(x)$延拓为以$2l$为周期的函数$\tilde{f}(x)$; + \item 做$\tilde{f}(x)$的Fourier级数展开 + \[\tilde{f}(x) \sim \frac{a_0}{2} + \sum_{n = 1}^\infty \left(a_n \cos \frac{n \pi x}{l} + b_n \sin \frac{n \pi x}{l}\right), -\infty < x < +\infty\] + \item 限制$x$的范围得到有限区间上函数的Fourier展开 + \[\tilde{f}(x) \sim \frac{a_0}{2} + \sum_{n = 1}^\infty \left(a_n \cos \frac{n \pi x}{l} + b_n \sin \frac{n \pi x}{l}\right), a \leq x \leq b\] +\end{enumerate} +上面的展开式系数 +\begin{align*} + a_n & = \frac{1}{l} \int_{-l}^l f(x) \cos \frac{n \pi x}{l} \dif x = \frac{2}{a - b} \int_a^b f(x) \cos \frac{n \pi x}{l}\dif x, n = 0, 1, 2,\dots\\ + b_n & = \frac{1}{l} \int_{-l}^l f(x) \sin \frac{n \pi x}{l} \dif x = \frac{2}{a - b} \int_a^b f(x) \sin \frac{n \pi x}{l} \dif x, n = 1, 2, \dots +\end{align*} + +\subsection{对称延拓} +给定函数$f:[0, l] \to \realnum$,将其对称延拓为$f: [-l, l] \to \realnum$。 + +\begin{enumerate} + \item 若延拓为奇函数,则$a_n = \dfrac{1}{l} \dint_{-l}^l f(x) \cos \dfrac{n \pi x}{l} \dif x = 0, n = 0, 1, 2, \dots$,因此 + \[f(x) \sim \sum_{n = 1}^\infty b_n \sin \frac{n \pi x}{l}, 0 \leq x \leq l\] + 我们得到的是一个正弦级数; + \item 若延拓为偶函数,则$b_n = \dfrac{1}{l} \dint_{-l}^l f(x) \sin \dfrac{n \pi x}{l} \dif x = 0, n = 1, 2, \dots$,因此 + \[f(x) \sim \frac{a_0}{2} + \sum_{n = 1}^\infty a_n \cos \frac{n \pi x}{l}, 0 \leq x \leq l\] + 我们得到的是一个余弦级数。 +\end{enumerate} \ No newline at end of file diff --git a/高等微积分.tex b/高等微积分.tex index 6366d27..7fd9c6f 100644 --- a/高等微积分.tex +++ b/高等微积分.tex @@ -84,4 +84,5 @@ \include{09常微分方程.tex} \include{10数项级数.tex} \include{11函数列与函数项级数.tex} + \include{12Fourier分析.tex} \end{document} \ No newline at end of file